Văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu, vừa là động lực quan trọng đối với sự phát triển bền vững của đất nước. Trải qua hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước, dân tộc Việt Nam đã hình thành một nền văn hóa phong phú, đa dạng, giàu bản sắc, được hun đúc từ truyền thống yêu nước, lòng nhân ái, tinh thần đoàn kết, ý chí tự lực, tự cường và khát vọng vươn lên. Những giá trị đó được trao truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác và trở thành sức mạnh nội sinh quan trọng của dân tộc.
Nhằm tiếp tục khẳng định vị trí, vai trò đặc biệt của văn hóa trong sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước, ngày 24/11 hằng năm đã được xác định là “Ngày Văn hóa Việt Nam”. Đây là dấu mốc có ý nghĩa quan trọng, tạo thêm một không gian để toàn xã hội cùng nhìn nhận, trân trọng, gìn giữ và phát huy những giá trị tốt đẹp của văn hóa Việt Nam.
Ngày 24/11 có nguồn gốc từ một dấu mốc quan trọng của văn hóa dân tộc
Việc lựa chọn ngày 24/11 làm Ngày Văn hóa Việt Nam gắn với một sự kiện có ý nghĩa đặc biệt trong lịch sử văn hóa nước ta. Ngày 24/11/1946, Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất khai mạc tại Nhà hát Thành phố Hà Nội. Hội nghị có sự tham dự của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Chủ tịch Ban Thường trực Quốc hội Bùi Bằng Đoàn cùng hơn 200 đại biểu là những nhà văn hóa, trí thức, văn nghệ sĩ trên cả nước.
Hội nghị diễn ra trong bối cảnh đất nước vừa giành được độc lập, chính quyền cách mạng còn đứng trước nhiều khó khăn, thử thách. Việc tổ chức Hội nghị Văn hóa toàn quốc cho thấy ngay từ những ngày đầu của nước Việt Nam mới, Đảng và Nhà nước đã đặc biệt coi trọng vai trò của văn hóa, trí thức, văn nghệ sĩ trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Ngày 24/11/1946 vì vậy trở thành một dấu mốc giàu ý nghĩa lịch sử, thể hiện tầm nhìn về vị trí của văn hóa đối với vận mệnh dân tộc. Sau 80 năm, ý nghĩa của dấu mốc này tiếp tục được kế thừa và phát triển trong chủ trương, đường lối về văn hóa của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước.
Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 07/01/2026, của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam đã thống nhất chọn ngày 24/11 hằng năm là “Ngày Văn hóa Việt Nam”. Trên cơ sở chủ trương của Bộ Chính trị, Quốc hội khóa XVI đã ban hành Nghị quyết số 28/2026/QH16 về phát triển văn hóa Việt Nam, trong đó chính thức quy định ngày 24 tháng 11 hằng năm là “Ngày Văn hóa Việt Nam”. Nghị quyết có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026. Theo quy định, người lao động được nghỉ làm việc và hưởng nguyên lương vào ngày này; việc miễn hoặc giảm phí, lệ phí dịch vụ tham quan tại các cơ sở văn hóa, thể thao công lập trong ngày 24/11 do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định.
Như vậy, cần hiểu đúng rằng 24/11 không chỉ là một ngày kỷ niệm mang tính biểu tượng, mà từ năm 2026 đã được Quốc hội xác lập trong Nghị quyết về phát triển văn hóa Việt Nam, tạo cơ sở pháp lý để ngày này trở thành một hoạt động văn hóa có ý nghĩa thường niên trên phạm vi cả nước.
Ngày Văn hóa Việt Nam – dịp để mỗi người thêm hiểu, thêm yêu và có trách nhiệm với văn hóa dân tộc
Việc xác lập Ngày Văn hóa Việt Nam có ý nghĩa trước hết ở việc nâng cao nhận thức của toàn xã hội về vai trò của văn hóa. Văn hóa không chỉ tồn tại trong các di tích lịch sử, bảo tàng, lễ hội, tác phẩm văn học, nghệ thuật hay các loại hình di sản, mà hiện diện trong chính đời sống hằng ngày của mỗi người.
Đó là cách ứng xử có văn hóa trong gia đình, nhà trường, cơ quan, đơn vị và cộng đồng; là tinh thần tôn trọng pháp luật, tôn trọng người khác; là ý thức giữ gìn môi trường sống; là sự trung thực, trách nhiệm trong công việc; là truyền thống kính trên, nhường dưới, đoàn kết, tương trợ lẫn nhau. Trên không gian mạng, văn hóa còn được thể hiện qua việc mỗi người có trách nhiệm với những thông tin mình đăng tải, chia sẻ; biết tôn trọng sự thật, tôn trọng quyền và lợi ích hợp pháp của người khác, không cổ súy những hành vi lệch chuẩn, phản cảm.
Ngày Văn hóa Việt Nam cũng là dịp để mỗi địa phương, cơ quan, đơn vị và gia đình quan tâm hơn đến việc bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống; khuyến khích các hoạt động đọc sách, tham quan bảo tàng, di tích lịch sử, thưởng thức nghệ thuật, tìm hiểu lịch sử dân tộc và tham gia các hoạt động văn hóa lành mạnh. Nghị quyết 28/2026/QH16 đồng thời khuyến khích Nhân dân, đặc biệt là thế hệ trẻ, tích cực tham gia các hoạt động văn hóa trong các dịp lễ lớn của dân tộc và đất nước.
Đối với thế hệ trẻ, Ngày Văn hóa Việt Nam càng có ý nghĩa thiết thực. Trong bối cảnh hội nhập quốc tế và chuyển đổi số, thanh thiếu niên có điều kiện tiếp cận với nhiều nền văn hóa khác nhau. Việc chủ động tìm hiểu lịch sử, tiếng Việt, văn học, nghệ thuật, phong tục, tập quán và những giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc sẽ góp phần hình thành bản lĩnh văn hóa, giúp thế hệ trẻ vừa hội nhập với thế giới, vừa giữ được bản sắc Việt Nam.
Chung tay xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, văn minh
Để Ngày Văn hóa Việt Nam thực sự đi vào đời sống, điều quan trọng không chỉ là tổ chức các hoạt động kỷ niệm mà phải biến tinh thần của ngày này thành những việc làm cụ thể, thường xuyên.
Mỗi cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức và người lao động cần gương mẫu trong giao tiếp, ứng xử, chấp hành pháp luật, xây dựng tác phong làm việc trách nhiệm, tận tụy, kỷ luật và văn minh. Mỗi gia đình cần quan tâm giáo dục truyền thống, đạo đức, lối sống và ý thức trách nhiệm cho các thế hệ. Mỗi cơ quan, đơn vị cần xây dựng môi trường làm việc đoàn kết, dân chủ, kỷ cương, văn hóa. Mỗi người dân cần cùng chung tay giữ gìn cảnh quan, môi trường, di tích, di sản và những giá trị tốt đẹp của cộng đồng.
Đặc biệt, trong môi trường số, xây dựng văn hóa ứng xử trên không gian mạng cần được coi là một nội dung quan trọng của xây dựng văn hóa con người Việt Nam. Mỗi người cần tỉnh táo trước thông tin chưa được kiểm chứng, không chia sẻ nội dung sai sự thật, xúc phạm danh dự, nhân phẩm của người khác hoặc những nội dung trái với thuần phong mỹ tục; đồng thời tích cực lan tỏa những thông tin tích cực, những câu chuyện đẹp, những giá trị nhân văn và thành tựu của đất nước.
Ngày 24/11 hằng năm vì thế không chỉ là dịp để chúng ta tự hào về truyền thống văn hóa lâu đời của dân tộc, mà còn là lời nhắc nhở về trách nhiệm của mỗi cá nhân trong việc giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa Việt Nam. Văn hóa được hình thành từ những điều lớn lao của lịch sử nhưng cũng được nuôi dưỡng bằng những hành động rất bình dị trong cuộc sống hằng ngày.
Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11 là dịp để mỗi người Việt Nam cùng nhìn lại cội nguồn, trân trọng những giá trị truyền thống, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại và chung tay xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện, có lòng yêu nước, có trách nhiệm, có văn hóa và có khát vọng vươn lên.
Phát huy tốt giá trị của Ngày Văn hóa Việt Nam cũng chính là góp phần xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc; xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh; củng cố sức mạnh tinh thần của toàn dân và tạo nền tảng để đất nước phát triển nhanh, bền vững trong thời kỳ mới./.
X.T
0 nhận xét:
Đăng nhận xét