ĐỪNG ĐỂ “GIANG HỒ MẠNG” TRỞ THÀNH THẦN TƯỢNG CỦA GIỚI TRẺ

Trong môi trường mạng xã hội hiện nay, không khó để bắt gặp những đoạn video clip của một số người tự xây dựng hình ảnh “giang hồ mạng”, thường xuyên khoe tiền, khoe xe, phô trương lối sống và có những phát ngôn, hành vi lệch chuẩn nhằm thu hút sự chú ý, tạo tương tác và câu view. Đáng lo ngại, dưới những nội dung này vẫn xuất hiện không ít bình luận tung hô, cổ súy, thậm chí xem đó là biểu hiện của “chất”, “ngầu”, “bản lĩnh”.

Từ tâm lý tò mò, thích những điều mới lạ, giật gân, cùng nhu cầu được thể hiện bản thân và tìm kiếm sự nổi tiếng, một bộ phận thanh thiếu niên có thể bị cuốn theo những nội dung thiếu lành mạnh. Khi kỹ năng chọn lọc thông tin và khả năng phân tích, phản biện còn hạn chế, việc xem và tương tác với các nội dung này nếu không được định hướng đúng có thể dần chuyển thành tâm lý ngưỡng mộ, coi những người nổi tiếng trên mạng là thần tượng và bắt chước từ cách ăn mặc, nói năng đến hành vi, lối sống.

Đáng lưu ý, môi trường số có khả năng khuếch đại rất nhanh những nội dung gây tranh cãi, giật gân hoặc tạo cảm xúc mạnh. Khi người dùng thường xuyên xem, thích, bình luận, chia sẻ một loại nội dung, các nền tảng có thể tiếp tục đề xuất những nội dung tương tự. Từ đó, một video chỉ kéo dài vài chục giây cũng có thể nhanh chóng thu hút lượng lớn người xem và đưa một cá nhân trở thành hiện tượng trên mạng.

Sự nổi tiếng, không đồng nghĩa với giá trị và thành công. Việc một cá nhân có nhiều người theo dõi hay nhận được lượng tương tác lớn không phải là căn cứ để khẳng định người đó có phẩm chất tốt, có lối sống đáng noi theo hoặc có những giá trị tích cực đối với cộng đồng.

Nếu thiếu bản lĩnh và khả năng phân biệt đúng - sai, thật - giả, tích cực - tiêu cực, người trẻ rất dễ bị tác động bởi những hình ảnh được tô vẽ trên không gian mạng. Nguy hiểm hơn, việc tiếp xúc thường xuyên với nội dung lệch chuẩn có thể khiến một số hành vi không phù hợp dần được nhìn nhận như điều bình thường, lời nói tục tĩu bị coi là cá tính; hành vi coi thường pháp luật bị hiểu sai là “bản lĩnh”; lối sống khoe khoang, thực dụng bị đánh đồng với thành đạt. Khi đó, những chuẩn mực đạo đức và giá trị tích cực trong đời sống có nguy cơ bị xem nhẹ.

Để hạn chế tác động tiêu cực từ các nội dung lệch chuẩn trên mạng xã hội, trước hết mỗi bạn trẻ cần chủ động nâng cao “sức đề kháng” trước thông tin xấu, độc; hình thành thói quen kiểm chứng thông tin, suy nghĩ trước khi bình luận, chia sẻ và không chạy theo những trào lưu thiếu lành mạnh. Đặc biệt, cần hiểu rằng mỗi lượt xem, lượt thích, bình luận và chia sẻ đều có thể góp phần làm cho một nội dung tiếp tục được lan truyền.

Gia đình và nhà trường cũng giữ vai trò quan trọng trong việc đồng hành, giáo dục, định hướng để thanh thiếu niên hình thành thế giới quan, nhân sinh quan đúng đắn; biết trân trọng những giá trị tốt đẹp, lựa chọn những tấm gương tích cực để học tập và noi theo. Cùng với đó, cần tăng cường giáo dục kỹ năng số, kỹ năng nhận diện thông tin sai lệch, nội dung độc hại và kỹ năng ứng xử có trách nhiệm trên không gian mạng.

Thần tượng là sự lựa chọn của mỗi người, nhưng lựa chọn ai để ngưỡng mộ cũng phản ánh nhận thức, bản lĩnh và hệ giá trị của chính mình. Đừng để những phút tò mò, những lượt xem hay sự nổi tiếng nhất thời biến các hành vi lệch chuẩn thành hình mẫu để noi theo. Hãy lựa chọn những thần tượng truyền cảm hứng bằng tri thức, nghị lực, lao động, trách nhiệm và những đóng góp tích cực cho cộng đồng.

Mỗi giới trẻ chúng ta có trách nhiệm xây dựng môi trường mạng lành mạnh; không cổ súy nội dung lệch chuẩn, không tiếp tay lan truyền những giá trị tiêu cực và cùng lan tỏa những điều tốt đẹp trong cộng đồng. 

P.H