Sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ và mạng xã hội mang đến nhiều cơ hội học tập, giao lưu, giải trí cho trẻ em. Tuy nhiên, bên cạnh những giá trị tích cực, không gian mạng cũng đang tồn tại nhiều hội, nhóm kín với nội dung tiêu cực, lệch chuẩn, tác động trực tiếp đến nhận thức, cảm xúc và hành vi của người sử dụng, nhất là trẻ em, học sinh.
Đáng chú ý, thời gian gần đây xuất hiện những hội, nhóm trên mạng xã hội mang nội dung như “con ghét bố mẹ”, thu hút số lượng thành viên rất lớn, có nơi lên tới hàng chục nghìn người. Đây là vấn đề cần được phụ huynh, nhà trường và toàn xã hội quan tâm, chủ động phòng ngừa.
ĐỪNG XEM NHẸ NHỮNG “LỜI THAN THỞ” TRÊN MẠNG
Ở lứa tuổi vị thành niên, trẻ đang trong quá trình hoàn thiện tâm lý, nhân cách và khả năng kiểm soát cảm xúc. Những mâu thuẫn với cha mẹ, áp lực học tập, chuyện bạn bè hoặc cảm giác không được thấu hiểu có thể khiến các em tìm đến mạng xã hội để chia sẻ.
Việc tham gia một số nhóm có cùng tâm trạng ban đầu có thể chỉ xuất phát từ sự tò mò, có thêm nhiều bạn bè hoặc nhu cầu tìm người đồng cảm. Tuy nhiên, nếu thường xuyên tiếp xúc với những nội dung tiêu cực, cổ súy thái độ chống đối, xúc phạm hoặc phủ nhận các giá trị gia đình, trẻ có thể bị tác động về nhận thức và cách ứng xử.
Điều đáng lo không chỉ là trẻ “đang xem gì”, mà còn là “ai đang định hướng suy nghĩ của trẻ”.
Không gian mạng có khả năng tạo ra hiệu ứng cộng hưởng: khi nhiều người cùng chia sẻ một quan điểm hoặc cảm xúc tiêu cực, trẻ có thể lầm tưởng rằng đó là điều bình thường và được xã hội chấp nhận.
CHA MẸ CẦN “ĐI CÙNG” CON TRÊN KHÔNG GIAN MẠNG
Quản lý việc sử dụng điện thoại của trẻ là cần thiết, nhưng quản lý không đồng nghĩa với cấm đoán hoặc kiểm soát bằng mệnh lệnh.
Cha mẹ cần thống nhất với con những nguyên tắc sử dụng điện thoại, thời gian sử dụng mạng xã hội; hướng dẫn trẻ bảo vệ thông tin cá nhân, không kết bạn tùy tiện, không tham gia các nhóm có nội dung độc hại và biết sử dụng chức năng chặn, báo cáo khi gặp nội dung hoặc tài khoản không phù hợp.
Quan trọng hơn, hãy dành thời gian trò chuyện với con.
Thay vì chỉ hỏi: “Hôm nay con được bao nhiêu điểm?”, hãy hỏi:
“Hôm nay có chuyện gì làm con buồn không?”,
“Trên mạng con có gặp điều gì khiến con khó chịu không?”,
“Nếu gặp chuyện khó nói, con biết tìm ai để chia sẻ không?”
Một cuộc trò chuyện chân thành đôi khi có giá trị hơn rất nhiều giờ kiểm soát điện thoại.
NHÀ TRƯỜNG KHÔNG THỂ ĐỨNG NGOÀI
Giáo dục trẻ em trong thời đại số không chỉ là dạy kiến thức mà còn phải trang bị “sức đề kháng số”.
Nhà trường cần tăng cường giáo dục kỹ năng sử dụng mạng xã hội an toàn; nhận diện thông tin xấu, độc; kỹ năng ứng xử văn minh trên môi trường mạng; đồng thời quan tâm đến những thay đổi bất thường về tâm lý, hành vi và quan hệ xã hội của học sinh.
Giáo viên, cán bộ Đoàn, Đội, bộ phận tư vấn tâm lý học đường cần phối hợp với gia đình để kịp thời hỗ trợ khi học sinh gặp khó khăn.
Đừng chỉ xử lý khi sự việc đã xảy ra. Hãy phòng ngừa từ khi những dấu hiệu đầu tiên xuất hiện.
THÔNG ĐIỆP PHỤ HUYNH CẦN NHỚ
Không phó mặc chiếc điện thoại cho trẻ.
Hãy biết con đang sử dụng nền tảng nào, kết nối với ai và tiếp nhận những nội dung gì.
Không coi mọi biểu hiện bất đồng của con là “hư”.
Hãy tìm hiểu nguyên nhân và lắng nghe trước khi phán xét.
Không để trẻ trở thành “người xa lạ” ngay trong chính gia đình mình.
Sự thiếu kết nối ngoài đời có thể khiến trẻ tìm kiếm sự đồng cảm trên mạng.
Dạy trẻ kỹ năng tự bảo vệ trên không gian mạng.
Biết nhận diện, từ chối, chặn và báo cáo những nội dung, tài khoản hoặc nhóm không phù hợp.
Khi phát hiện vấn đề, hãy bình tĩnh phối hợp.
Gia đình, nhà trường và các cơ quan chức năng cần đồng hành để hỗ trợ trẻ thay vì chỉ trách phạt hoặc làm trẻ sợ hãi.
CHỦ ĐỘNG BẢO VỆ “THẾ HỆ CÔNG DÂN SỐ”
Mạng xã hội không phải là nguyên nhân của mọi vấn đề và điện thoại không phải là “thủ phạm”.
Vấn đề cốt lõi là cách trẻ được hướng dẫn sử dụng công nghệ và cách người lớn đồng hành với trẻ.
Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng là trách nhiệm của gia đình, nhà trường, xã hội và mỗi người sử dụng mạng.
Đừng để đến khi con thay đổi quá rõ rệt mới đặt câu hỏi: “Tại sao con lại như vậy?”
Hãy bắt đầu bằng việc lắng nghe con nhiều hơn, đồng hành với con sớm hơn và trang bị cho con bản lĩnh để tự bảo vệ mình trên không gian mạng.
THÔNG ĐIỆP CẢNH BÁO: Mỗi lượt tương tác trên mạng đều có thể tác động đến nhận thức của trẻ. Hãy để gia đình là nơi trẻ tìm thấy sự lắng nghe, yêu thương và định hướng đúng đắn - thay vì tìm kiếm điều đó trong những cộng đồng mạng tiêu cực.
Vì một không gian mạng an toàn, lành mạnh; vì sự phát triển toàn diện của trẻ em; vì mỗi gia đình Việt Nam thực sự là “pháo đài” bảo vệ con em mình trước những tác động tiêu cực của không gian mạng.
TRÚC LINH
0 nhận xét:
Đăng nhận xét