Khi "sáng tạo" trở thành cái cớ để bóp méo sự thật
Không thể phủ nhận, tìm một cách kể mới, một giọng văn gần gũi để đưa lịch sử, đưa hình ảnh lãnh tụ đến gần hơn với thế hệ trẻ là nhu cầu chính đáng và cần được khuyến khích. Nhưng "cách kể mới" không đồng nghĩa với việc được phép tự ý hư cấu, gán ghép chi tiết, làm sai lệch bản chất sự kiện.
Theo kết luận của cơ quan chức năng, cuốn sách "Chuyện với Thanh" chứa những thông tin, nhận định không chính xác về một số nhân vật, sự kiện lịch sử quan trọng, cùng cách thể hiện ngôn ngữ bị đánh giá là không phù hợp khi viết về Chủ tịch Hồ Chí Minh và một số lãnh đạo tiền bối của Đảng.
Đáng chú ý, theo thông tin từ cơ quan điều tra, mục tiêu thương mại hóa - xây dựng nội dung để thu hút lượt xem, tối đa hóa lợi ích kinh tế bằng cách khai thác sức ảnh hưởng của tác giả, cũng là một phần động cơ đằng sau ấn phẩm này.
Khi lịch sử dân tộc và hình ảnh lãnh tụ bị biến thành công cụ câu view, ranh giới giữa sáng tạo và trục lợi, giữa góc nhìn cá nhân và sự xúc phạm tập thể, đã bị xóa nhòa.
Góc nhìn pháp lý: tôn trọng sự thật lịch sử là nguyên tắc tối thượng
Luật Xuất bản Việt Nam quy định rõ trách nhiệm của tác giả và nhà xuất bản trong việc bảo đảm tính chính xác, trung thực của nội dung, đặc biệt với các nội dung liên quan đến lãnh tụ, danh nhân và các sự kiện trọng đại của dân tộc.
Quyết định xử phạt hành chính của Cục Xuất bản, In và Phát hành đối với Nhà xuất bản Hội Nhà văn, bao gồm phạt tiền, đình chỉ hoạt động để rà soát chấn chỉnh, thu hồi và tiêu hủy toàn bộ ấn phẩm vi phạm - không phải là sự "khắt khe" với sáng tạo, mà là sự thực thi cần thiết của pháp luật trước một hành vi đã được xác định là xuyên tạc.
Bản thân tác giả, khi làm việc với cơ quan điều tra, cũng đã nhận thức được mức độ nghiêm trọng của sai phạm và gửi lời xin lỗi tới bạn đọc, một sự thừa nhận cho thấy đây không phải là tranh cãi học thuật đơn thuần, mà là vi phạm đã rõ ràng.
Đối chiếu sự thật lịch sử với những gì bị bóp méo
Một trong những cách hữu hiệu nhất để nhận diện sự xuyên tạc là đặt nó cạnh sự thật đã được lịch sử và các công trình nghiên cứu chính thống kiểm chứng.
Về động cơ ra đi tìm đường cứu nước: Trong khi những cách kể tùy tiện có thể gán ghép động cơ ra đi của người thanh niên Nguyễn Tất Thành thành những lý do cá nhân, ngẫu hứng, thiếu chiều sâu, thì sự thật lịch sử đã được ghi chép rõ ràng: ngày 5/6/1911, từ Bến cảng Nhà Rồng, người thanh niên yêu nước ấy đã lên con tàu Amiral Latouche-Tréville, mang theo một khát vọng lớn lao mà sau này chính Người đã bộc bạch: "Tôi chỉ có một sự ham muốn, ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn áo mặc, ai cũng được học hành".
Đó không phải là một quyết định ngẫu nhiên, mà là kết tinh của ý chí giải phóng dân tộc được nuôi dưỡng từ truyền thống gia đình, quê hương và nỗi đau mất nước.
Về tầm vóc và nhân cách: Suốt gần 30 năm bôn ba qua gần 30 quốc gia, làm đủ nghề để sống và hoạt động cách mạng, từ phụ bếp trên tàu viễn dương đến thợ ảnh, thợ rửa bát , Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh đã tự rèn giũa mình trong gian khổ để tìm ra con đường cứu nước đúng đắn.
Tầm vóc ấy không phải do bất kỳ ai "gán" cho Người, mà được chính cộng đồng quốc tế ghi nhận: Năm 1987, Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên Hợp Quốc (UNESCO) đã tôn vinh Hồ Chí Minh là Anh hùng giải phóng dân tộc, Danh nhân văn hóa kiệt xuất của Việt Nam. Một cách kể chuyện suồng sã, cợt nhã không thể "làm mới" một tầm vóc đã được lịch sử và thế giới thừa nhận, nó chỉ có thể xúc phạm đến ký ức tập thể của cả một dân tộc.
Sự thật lịch sử - Ranh giới không thể vượt qua
Dòng máu yêu nước của nhân dân Cần Giuộc đSự thật lịch sử - Ranh giới không thể vượt qua
i vào lịch sử qua áng Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc bất hủ của Nguyễn Đình Chiểu. Khí phách "thà thác mà đặng câu địch khái" ngày nào đã trở thành điểm tựa tinh thần vô giá của dân tộc. Tiếp nối truyền thống ấy, mỗi chúng ta hôm nay cần giữ trọn sự tỉnh táo và bản lĩnh trước những luận điệu xuyên tạc lịch sử, dù chúng được gọt giũa hay ngụy trang tinh vi đến đâu.
Sự việc "Chuyện với Thanh" gần đây là một lời nhắc nhở sâu sắc. Các thế lực thù địch cùng những kẻ cơ hội vẫn không ngừng tìm cách len lỏi vào không gian văn hóa, xuất bản. Mục tiêu của họ là làm mờ đi hình ảnh của các vị lãnh tụ, gieo rắc sự hoài nghi trong lòng thế hệ trẻ - một thủ đoạn quen thuộc nhưng vô cùng nguy hiểm trên mặt trận tư tưởng - văn hóa.
Với mỗi người dân, phải luôn cảnh giác trước những bài viết, ấn phẩm trên mạng xã hội tự gán nhãn "góc nhìn mới" hay "phát hiện mới" nhưng thiếu căn cứ khoa học và kiểm chứng thực tế.
Hãy mạnh dạn nói "không" với tài liệu vi phạm: Không lưu trữ, phát tán hay chia sẻ các nội dung đã được cơ quan chức năng kết luận là sai phạm.
Bên cạnh đó, hãy chủ động học hỏi, tìm hiểu về lịch sử dân tộc và cuộc đời Chủ tịch Hồ Chí Minh qua các công trình nghiên cứu uy tín, di tích lịch sử và hệ thống bảo tàng chính thức, những kênh truyền thông chính thống.
Không phải chuyện của riêng ai, hãy cùng chung tay bảo vệ sự thật. Kịp thời thông báo cho các cơ quan có thẩm quyền khi phát hiện các tài liệu, bài viết có dấu hiệu bóp méo, xúc phạm lịch sử.
Lịch sử cần sự sáng tạo, nhưng sự thật là ranh giới bất biến
Nghệ thuật có quyền tìm tòi những cách kể chuyện mới để lịch sử trở nên gần gũi hơn, nhưng mọi sự sáng tạo đều phải tựa lưng vào sự thật.
Tầm vóc vĩ đại của Chủ tịch Hồ Chí Minh được đúc kết từ chính cuộc đời cống hiến trọn vẹn cho dân tộc, đã được lịch sử và nhân loại công nhận. Tầm vóc ấy không cần và tuyệt đối không thể bị "làm mới" bằng thái độ suồng sã hay những chi tiết hư cấu tùy tiện.
Vụ việc "Chuyện với Thanh" là bài học đắt giá: Mọi âm mưu xét lại lịch sử, dù nhân danh bất cứ điều gì, cuối cùng cũng sẽ gục ngã trước sự thật và pháp luật./.
Hướng Nhân
0 nhận xét:
Đăng nhận xét