Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, không gian mạng đã trở thành môi trường quan trọng phục vụ trao đổi thông tin, kết nối cộng đồng và phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích thiết thực, không gian mạng cũng đang bị một số tổ chức, cá nhân lợi dụng để phát tán thông tin sai sự thật, xuyên tạc chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; kích động chia rẽ, gây mất đoàn kết và thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật.
Trước tình hình đó, việc nâng cao nhận thức, chủ động nhận diện phương thức, thủ đoạn phát tán thông tin xấu, độc, đồng thời phát huy trách nhiệm của mỗi người dân trong tiếp nhận, kiểm chứng và chia sẻ thông tin trên mạng xã hội có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, góp phần xây dựng môi trường mạng an toàn, lành mạnh, văn minh.
Nhận diện thủ đoạn lợi dụng không gian mạng để xuyên tạc, chống phá
Một trong những phương thức thường được sử dụng là lợi dụng tính lan truyền nhanh chóng, phạm vi tiếp cận của mạng xã hội để đăng tải, chia sẻ thông tin thiếu kiểm chứng, bóp méo sự thật, cắt ghép nội dung hoặc diễn giải sai bản chất các sự kiện chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội. Thông qua việc khai thác những vấn đề được dư luận quan tâm, các đối tượng có thể đưa ra những nhận định phiến diện, suy diễn chủ quan, từ đó gây hoài nghi, tạo tâm lý bất an và làm sai lệch nhận thức của một bộ phận người tiếp nhận thông tin.
Đáng chú ý, một số tài khoản, trang thông tin có biểu hiện giả mạo cơ quan báo chí, tổ chức, cá nhân có uy tín hoặc sử dụng tên gọi, hình ảnh, cách trình bày gần giống các kênh thông tin chính thống để tạo lòng tin. Các nội dung được đăng tải có thể kết hợp thông tin đúng sự thật với chi tiết sai lệch, bình luận mang tính định hướng hoặc kết luận thiếu căn cứ, khiến người đọc khó phân biệt nếu không kiểm tra nguồn tin và đối chiếu với các thông báo chính thức.
Trong một số trường hợp, những vấn đề liên quan đến công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, xử lý vi phạm, giải quyết khiếu nại, tố cáo hoặc thực hiện các chủ trương phát triển kinh tế - xã hội bị khai thác theo hướng phiến diện. Từ một vụ việc cụ thể, các đối tượng có thể suy diễn thành bản chất của cả hệ thống, phủ nhận kết quả tích cực, quy kết trách nhiệm khi chưa có đủ căn cứ hoặc lợi dụng những hạn chế, thiếu sót trong quá trình thực hiện chính sách để kích động tâm lý bất mãn, gây chia rẽ giữa người dân với cơ quan chức năng.
Thực tế cho thấy, thông tin sai lệch không phải lúc nào cũng được thể hiện bằng những nội dung hoàn toàn bịa đặt. Một thủ đoạn đáng lưu ý là sử dụng một phần sự kiện có thật, sau đó lược bỏ bối cảnh, thay đổi tiêu đề, thêm thắt tình tiết hoặc ghép nối các sự kiện không liên quan để dẫn dắt người đọc đến nhận định sai lầm. Những nội dung có tiêu đề giật gân, lời lẽ kích động, khẳng định chắc chắn nhưng không dẫn nguồn đáng tin cậy thường được sử dụng nhằm thu hút sự chú ý và thúc đẩy chia sẻ nhanh chóng.
Chủ động kiểm chứng, không tiếp tay lan truyền thông tin xấu, độc
Mạng xã hội tạo điều kiện để mỗi người bày tỏ quan điểm, trao đổi thông tin và tham gia thảo luận về những vấn đề của đời sống xã hội. Tuy nhiên, quyền tự do biểu đạt cần được thực hiện gắn với trách nhiệm tôn trọng sự thật, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân, cũng như chấp hành các quy định của pháp luật. Một lượt chia sẻ thiếu kiểm chứng, một bình luận mang tính quy chụp hoặc một nội dung được đăng tải theo cảm xúc nhất thời có thể khiến thông tin sai lệch lan rộng, gây ảnh hưởng đến danh dự, uy tín của người khác và tác động tiêu cực đến dư luận.
Để góp phần xây dựng không gian mạng an toàn, lành mạnh, mỗi cán bộ, đảng viên và người dân cần thực hiện tốt phương châm “kiểm chứng trước khi chia sẻ, bình tĩnh trước thông tin gây sốc, trách nhiệm trong từng phát ngôn”. Cần chủ động tiếp cận thông tin từ các nguồn chính thống; nâng cao kỹ năng nhận diện tin giả, nội dung bị cắt ghép và các hình thức giả mạo bằng AI; không phát tán thông tin chưa được xác minh; không tham gia bình luận, cổ súy nội dung kích động thù hằn, chia rẽ hoặc xúc phạm danh dự, nhân phẩm người khác.
“Làm sạch không gian mạng” không chỉ là nhiệm vụ của cơ quan chức năng mà còn là trách nhiệm chung của toàn xã hội. Mỗi người sử dụng mạng xã hội cần trở thành một người tiếp nhận thông tin có chọn lọc, một chủ thể chia sẻ có trách nhiệm và một thành viên tích cực trong việc lan tỏa những giá trị tốt đẹp. Kiên quyết đấu tranh với thông tin xấu, độc phải đi đôi với tôn trọng sự thật, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của công dân.
Nhận diện đúng thủ đoạn, kiểm chứng kỹ thông tin, ứng xử văn minh và chủ động lan tỏa thông tin tích cực chính là những hành động thiết thực góp phần giữ vững an ninh, trật tự và xây dựng không gian mạng Việt Nam an toàn, lành mạnh, phục vụ sự phát triển bền vững của đất nước. Mỗi người dân hãy là một “lá chắn” trước tin giả, một “điểm sáng” lan tỏa thông tin tích cực và một công dân có trách nhiệm trên không gian mạng.
P.H







0 nhận xét:
Đăng nhận xét